Nowe przepisy o opakowaniach - rozporządzenie PPWR

12 sierpnia 2026 r. zacznie być stosowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE – ang. Packaging and Packaging Waste Regulation – „PPWR”, czyli tzw. „rozporządzenie opakowaniowe”.

Jako rozporządzenie UE, PPWR nie wymaga transpozycji do polskiego porządku prawnego, aby przedsiębiorcy byli zobowiązani do jego stosowania. Przepisy PPWR będą stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich.

W Polsce nadal trwają prace nad przepisami krajowymi dotyczącymi m.in. zasad kontroli i sankcji za naruszenie PPWR. Nie oznacza to jednak, iż przedsiębiorcy mogą odłożyć przygotowania do nowych obowiązków. Terminy stosowania poszczególnych wymagań wynikają bowiem bezpośrednio z PPWR i nie są uzależnione od zakończenia prac legislacyjnych w Polsce.

Warto zatem zweryfikować, czy przepisy „rozporządzenia opakowaniowego” mają zastosowanie również do Państwa działalności.

Jaki jest cel wprowadzenia PPWR?

Celem wprowadzenia nowych regulacji jest ograniczenie ilości opakowań i odpadów 
opakowaniowych oraz ich negatywnego wpływu na środowisko. PPWR ustanawia w tym zakresie wymagania dotyczące m.in. minimalizacji opakowań, ich projektowania z myślą o recyklingu, etykietowania, ponownego użycia i ponownego napełniania oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Celem środowiskowym, jaki chce osiągnąć UE, jest przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r.

Kogo dotyczy „rozporządzenie opakowaniowe”?

Zakres podmiotowy rozporządzenia jest bardzo szeroki. „Rozporządzenie opakowaniowe” obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE, bez względu na materiały, z jakich jest wykonane (zarówno z tworzyw sztucznych, drewna jak i opakowań kartonowych) oraz niezależnie od tego, czy są używane do celów przechowywania, dostarczania czy prezentacji produktów.

Przepisy dotyczą nie tylko podmiotów, które wytwarzają opakowania, ale także, w zależności od ich roli w łańcuchu dostaw:

• importerów opakowań lub produktów w opakowaniach spoza UE,
• podmiotów wprowadzających produkty w opakowaniach na rynek UE,
• dystrybutorów i dostawców opakowań w określonych sytuacjach,
• firmy e-commerce,
• podmiotów oferujących produkty pod własną nazwą lub znakiem towarowym – w przypadkach określonych w PPWR.

Należy pamiętać, iż kluczowe znaczenie ma rola, w jakiej dany podmiot uczestniczy we wprowadzaniu opakowania lub produktu w opakowaniu na rynek. Odpowiedzialność może zostać przypisana również podmiotowi, który zleca wyprodukowanie opakowania pod własną nazwą lub znakiem towarowym.

Jakie obowiązki nakładane są na wytwórców?

Zgodnie z art. 15 PPWR wytwórca, przed wprowadzeniem opakowania do obrotu, jest zobowiązany m.in.:

• przeprowadzić lub zlecić przeprowadzenie procedury oceny zgodności w celu wykazania, iż opakowanie jest zgodne z mającymi zastosowanie wymaganiami;
• sporządzić dokumentację techniczną;
• po wykazaniu zgodności opakowania sporządzić deklarację zgodności UE zgodnie z art. 39 PPWR;
• przechowywać dokumentację techniczną oraz deklarację zgodności UE przez okres 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu w przypadku opakowania jednorazowego użytku oraz 10 lat w przypadku opakowania wielokrotnego użytku.

Ponadto na wytwórców nakładane są obowiązki dotyczące m.in. spełnienia wymagań odnoszących się do substancji zawartych w opakowaniach oraz zapewnienia zgodności opakowań z wymaganiami dotyczącymi ich projektowania i zdolności do recyklingu. Poszczególne wymagania przewidziane w PPWR będą przy tym stosowane w różnych terminach.

Należy również zaznaczyć, iż na dostawcy, definiowanym jako podmiot, który dostarcza wytwórcy opakowanie lub materiał opakowaniowy, ciąży obowiązek dostarczenia wytwórcy wszelkich informacji oraz wszelkiej dokumentacji niezbędnej do wykazania przez wytwórcę zgodności opakowania i materiałów opakowaniowych z rozporządzeniem PPWR (art. 16 PPWR).

Jakie obowiązki będą ciążyć na importerach?

Importer może wprowadzić do obrotu wyłącznie opakowania, które są zgodne z wymogami rozporządzenia PPWR, co wynika z art. 18 „rozporządzenia opakowaniowego”.

Przed wprowadzeniem opakowania do obrotu importer jest zobowiązany zapewnić m.in.:

• przeprowadzenie przez wytwórcę odpowiedniej procedury oceny zgodności oraz sporządzenie wymaganej dokumentacji technicznej,
• spełnienie wymagań pozwalających na identyfikację opakowania i wytwórcy,
• umieszczenie danych pozwalających na identyfikację importera i kontakt z nim,
• dostępność wymaganej dokumentacji oraz deklaracji zgodności UE.

Jeżeli importer uzna lub ma podstawy, aby przypuszczać, iż opakowanie nie spełnia wymagań PPWR, nie może wprowadzić go do obrotu do czasu zapewnienia jego zgodności. Jest zobowiązany do podjęcia niezbędnych środków naprawczych w celu zapewnienia zgodności opakowania, a w stosownych przypadkach do wycofania go z obrotu lub odzyskania. W sytuacjach określonych w PPWR konieczne będzie również poinformowanie właściwych organów nadzoru rynku państw członkowskich, w których opakowanie zostało udostępnione na rynku.

Odpowiedzialności nie można przerzucić na dostawcę spoza UE. Importer jako podmiot wprowadzający opakowanie na rynek UE, zobowiązany jest posiadać niezbędna dokumentację.

Etapy wprowadzenia PPWR

PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., ale większość przepisów będzie stosowana od 12 sierpnia 2026 r. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymagania wynikające z rozporządzenia zaczynają być stosowane w tym samym terminie. Kolejne obowiązki są wprowadzane etapowo. Wśród najważniejszych zmian należy wskazać:

• do 12 lutego 2027 r. państwa członkowskie są zobowiązane ustanowić przepisy dotyczące kar za naruszenia PPWR;
• od 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące od dnia wejścia w życie właściwego aktu wykonawczego – zależnie od tego, która data jest późniejsza – będą stosowane określone wymagania dotyczące zharmonizowanego etykietowania opakowań;
• od 12 sierpnia 2026 r. opakowania wprowadzane do obrotu muszą być zdatne do recyklingu; szczegółowe kryteria projektowania opakowań z myślą o recyklingu oraz klasy wydajności recyklingu będą stosowane od 1 stycznia 2030 r. albo 24 miesiące po wejściu w życie właściwego aktu delegowanego Komisji – zależnie od tego, która data jest późniejsza;
• od 1 stycznia 2035 r. albo pięć lat po wejściu w życie właściwych aktów wykonawczych Komisji – zależnie od tego, która data jest późniejsza – ocena będzie obejmowała również możliwość poddawania opakowań recyklingowi na dużą skalę;
• od 1 stycznia 2038 r. opakowania wprowadzane do obrotu będą musiały kwalifikować się do klasy wydajności recyklingu A lub B;
• od 1 stycznia 2040 r., z uwzględnieniem wyjątków oraz kategorii opakowań wskazanych w PPWR, części opakowań wykonane z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać określony minimalny udział tworzywa pochodzącego z recyklingu odpadów pokonsumenckich.

W wytycznych Komisji z czerwca 2026 r. wskazano przy tym, iż ogólny wymóg zdatności opakowań do recyklingu stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., natomiast szczegółowe kryteria projektowania z myślą o recyklingu będą stosowane w terminach przewidzianych w art. 6 PPWR.

Jak przygotować się do obowiązywanie przepisów PPWR?

Po wykazaniu zgodności opakowania z mającymi zastosowanie wymaganiami PPWR wytwórca sporządza pisemną deklarację zgodności UE dla każdego rodzaju opakowania. Deklaracja zgodności UE musi być sporządzona zgodnie z art. 39 „rozporządzenia opakowaniowego” i odpowiadać wzorowi wskazanemu w załączniku VIII do PPWR.

Przedsiębiorcy powinni zatem w pierwszej kolejności zweryfikować swoją rolę w łańcuchu dostaw, a następnie wykonać audyt stosowanych, wytwarzanych lub wprowadzanych przez nich na rynek opakowań oraz sprawdzić posiadaną dokumentację.

Prawidłowo sporządzona deklaracja zgodności UE dla każdego rodzaju opakowania:

• zawiera numer umożliwiający jednoznaczną identyfikację opakowania oraz opis przedmiotu deklaracji umożliwiający jego identyfikowalność;
• wskazuje nazwę i adres wytwórcy, a w stosownych przypadkach także jego upoważnionego przedstawiciela;
• zawiera oświadczenie, iż została wydana na wyłączną odpowiedzialność wytwórcy;
• zawiera stwierdzenie, iż wykazano spełnienie wymagań określonych w art. 5–12 rozporządzenia (UE) 2025/40 lub ustanowionych na ich podstawie;
• wskazuje odpowiednie przepisy unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, z którymi zgodny jest przedmiot deklaracji, wraz z odniesieniami do innych mających zastosowanie aktów Unii;
• zawiera odniesienia do zastosowanych norm zharmonizowanych, wspólnych specyfikacji lub innych specyfikacji technicznych;
• w stosownych przypadkach wskazuje jednostkę notyfikowaną, opis jej interwencji oraz informacje o wydanym certyfikacie;
• wskazuje miejsce i datę wydania, imię i nazwisko oraz stanowisko osoby podpisującej, a także zawiera jej podpis złożony w imieniu wytwórcy.

Deklaracja zgodności UE jest stale aktualizowana oraz sporządzana lub tłumaczona na język wymagany przez państwo członkowskie, w którym opakowanie jest wprowadzane do obrotu lub udostępniane na rynku.  

Należy pamiętać, iż sporządzenie deklaracji zgodności UE jest jednym z elementów procesu zapewnienia zgodności opakowania z PPWR. Przedsiębiorcy powinni zatem odpowiednio wcześniej ustalić, w jakiej roli występują na gruncie „rozporządzenia opakowaniowego”, zweryfikować stosowane opakowania oraz ustalić, jakie obowiązki i wymagania będą miały zastosowanie do prowadzonej przez nich działalności.

Ważne zastrzeżenie dotyczące informacji

Uprzejmie informujemy, że niniejsza informacja nie stanowi usługi doradztwa prawnego i jest zgodna ze stanem prawnym na dzień jej przygotowania.